Polyfarmacie bij ouderen is een hardnekkig probleem — en stoppen met medicatie lijkt lastiger dan starten. Tien vernieuwde kennisdocumenten voor minderen en stoppen medicatie geven u nu concretere, scherpere handvatten voor de dagelijkse praktijk.

De kernwerkgroep Polyfarmacie bij ouderen (SIR, Ephor, NHG, KNMP en NVKG) heeft de tien kennisdocumenten voor somatische medicatie uit 2020 grondig geactualiseerd. De vernieuwde documenten sluiten bovendien nauw aan op de herziene STOP-NL v2, die nu directe links naar de kennisdocumenten bevat. Inhoud en instrument verwijzen zo consequent naar elkaar.

Wat is er concreet veranderd?

Per kennisdocument de belangrijkste wijziging:

• Alfablokkers en 5-alfareductaseremmers — 5-alfareductaseremmers wel of niet stoppen na 6–12 maanden? Alleen bij mictieklachten zónder prostaatvergroting.
• Anticoagulantia — Risicomodellen zoals CHA₂DS₂-VASc overschatten de winst van antistolling bij beperkte levensverwachting sterk — nu expliciet in het kennisdocument.
• Orale bisfosfonaten en denosumab — Nieuw opgenomen: denosumab. Cruciaal is dat denosumab vrijwel nooit zonder nabehandeling met een bisfosfonaat worden gestopt.
• Bloeddrukverlagende middelen — Genuanceerdere criteria op basis van diastolische én systolische bloeddruk bij kwetsbare ouderen. De aanbeveling om te stoppen bij lage systolische bloeddruk is bewust afgezwakt vanwege nieuwe studies.
• Bloedglucoseverlagende middelen — Wanneer wel en wanneer niet stoppen bij kwetsbare ouderen, nu ook in relatie tot specifieke HbA1c-waarden.
• Calcium en vitamine D — “Geen vitamine D-deficiëntie” en “veel buiten komen” zijn geen stopcriteria meer. De standaard is aangescherpt.
• Protonpompremmers — Wanneer afbouwen bij gebruik  antitrombotica, SSRI’s, corticosteroïden of spironolacton? Met name voor  DOAC’s meer duidelijkheid wanneer wel en wanneer niet.
• Statines — Gedetailleerder stappenplan bij spierklachten — zodat u ook statine-gerelateerde spierklachten beter kan herkennen én altijd eerst een proefstop toepast.
• Trombocytenaggregatieremmers — Na PCI of bij combinatie met anticoagulantia: duidelijker beleid over P2Y12-remmers en acetylsalicylzuur. Drievoudige therapie zo kort mogelijk — meestal al na 1 week acetylsalicylzuur staken.
• Urologische spasmolytica — Nieuw: naast muscarine-antagonisten nu ook een stopadvies voor bèta-3-agonisten.

Direct aan de slag?
De geactualiseerde kennisdocumenten zijn nu beschikbaar . Bekijk ze hier en pas ze toe — uw patiënten met polyfarmacie verdienen zorg op maat

De laxantia bisacodyl en lactulose zijn toegevoegd aan de Ephor app. Macrogol blijft vanwege het gunstige bijwerkingenprofiel het laxans van voorkeur. Meer weten? Kijk op de app!

Thiamine is toegevoegd aan de Ephor app! Bij (preventie van) deficientie, bijvoorbeeld bij chronisch alcoholgebruik. Neem een kijken op ephorapp.nl.

Ephor schrijft 2x/jaar een korte update over een medicatie(groep) in het Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde. In de editie van februari 2026 is de meditatieflits over het gebruik van SGLT2-remmers bij kwetsbare ouderen gepubliceerd. Deze middelen krijgen een steeds prominentere plaats in de richtlijnen voor patiënten met diabetes en hebben ook bij kwetsbare ouderen een relatief gunstig bijwerkingenprofiel. Wel moet rekening worden gehouden met een hoger risico op o.a. volumedeletie en urogenitale schimmelinfecties. Ephor dankt Verenso en de redactie voor de prettige samenwerking. Lees de medicatieflits over SGLT-remmers hier!

Ephor verzorgde op vrijdag 6 februari tijdens de geriatriedagen de workshop ‘Van bewijs naar praktijk: Rationeel voorschrijven bij ouderen met hart- en vaatziekten’. Samen met een grote opkomst van diverse voorschrijvers werd er enthousiast gediscussieerd over het gebruikt van de nieuwe diabetesmiddelen.

Bent u geïnteresseerd in een workshop of scholing door Ephor op uw congres/symposium/cursus? Neem contact met ons op via het contactformulier op onze website.

De werkgroep bij de MDR Polyfarmacie bij ouderen (NHG, KNMP, SIR, Ephor en NVKG) heeft een nieuw instrument ontwikkeld om huisartsen en andere zorgverleners te helpen medicatie voor kwetsbare ouderen kritisch te heroverwegen. De nieuwe STOP-NL V2 is een hulpmiddel om de medicamenteuze behandeling te optimaliseren, rekening houdend met comorbiditeit en levensverwachting.  STOP-NL V2 vervangt de eerdere STOP-START NL-lijst (2020), die verouderd was en niet meer goed aansloot bij de Nederlandse praktijk. De nieuwe versie is te vinden onder Voorschrijfinstrumenten op de Ephor website. 

Op donderdag 5 en vrijdag 6 februari 2026 vinden de Geriatriedagen plaats in 1931 Congrescentrum ’s-Hertogenbosch. De Geriatriedagen zijn gericht op alle doelgroepen werkzaam binnen de Geriatrie, met dit jaar als thema’s:

• Donderdag: Psychiatrie/Psychofarmacologie
• Vrijdag: Somatiek in de geriatrie

Voor het volledige programma bekijk hier de website, Ephor verzorgt een workshop op vrijdag. We kijken ernaar uit je te verwelkomen op de Geriatriedagen! Schrijf je direct in: Registratie | Geriatriedagen

Op vrijdag 6 februari om 10:25 staan we voor jullie klaar met de workshop: ‘van bewijs naar praktijk: rationeel voorschrijven bij ouderen met hart- en vaatziekten’. Alle voorschrijvers en apothekers: wees welkom en schrijf je snel in! www.geriatriedagen.nl

De angiotensinereceptorblokkers (ARB’s) zijn toegevoegd aan de Ephor app: candesartan, irbesartan, losartan, sacubutril/valsartan, telmisartan en valsartan. Benieuwd naar het Ephor advies? Kijk op de app.

Foliumzuur en vitamine B12 zijn toegevoegd aan de Ephor app. Met een groot aantal actieve gebruikers >75 jaar een relevante apptekst! Benieuwd naar onze adviezen? Kijk hier of open de app op je smartphone.